Trzy kluczowe elementy, które warto zrozumieć, to: trudne do złamania hasła, dodatkowe uwierzytelnianie (MFA) oraz biometria (np. odcisk palca czy rozpoznawanie twarzy). Razem potrafią skutecznie utrudnić dostęp do Twoich kont osobom niepowołanym.
Mimo rozwoju nowych technologii hasła są wciąż jednym z najczęstszych sposobów logowania i jeszcze na pewno przez pewien czas z nami pozostaną. Niestety słabe lub identyczne w wielu serwisach hasła to duże ułatwienie dla atakujących.
Hasło może zostać ujawnione m.in.:
- jeśli jest zbyt proste do odgadnięcia,
- w wyniku phishingu (fałszywe e-maile wyłudzające dane do logowania),
- przez złośliwe oprogramowanie na urządzeniu (np. infostealer),
- wskutek wycieku danych z innego serwisu, gdzie użyto tego samego hasła.
Dobre hasło powinno być trudne do odgadnięcia i złamania z użyciem narzędzi hackerskich.
Długość ma kluczowe znaczenie. Zamiast krótkiego, skomplikowanego słowa użyj łatwiejsze do zapamiętania frazy z kilku niepowiązanych wyrazów.
Na przykład:
- Brzydka-Rzeka@Ksiezycu82
- Zamarzajacy&30Upal
Rekomendowana długość: co najmniej 12 znaków.
Jakość ma znaczenie. Absolutnie nie używaj w hasłach:
- imienia i nazwiska,
- daty urodzenia,
- imion dzieci, wnuków, itp
- numeru telefonu, adresu,
- popularnych nazw własnych (miasta, kluby sportowe, znane marki),
- wulgarnych słów (to najpopularniejsze skompromitowane hasła), czy innych prostych schematów (123456, qwerty, asdf).
Używanie jednego hasła w wielu serwisach to poważne ryzyko. Wyciek w jednym może otworzyć dostęp do innych (np. e-maila czy bankowości).
Pozwala generować i przechowywać silne, unikalne hasła. Wystarczy zapamiętać jedno główne hasło. Jego zabezpieczenie jest krytycznie ważne, dlatego:
- zabezpiecz go silnym hasłem głównym (powinieneś je zapamiętać i nigdzie nie zapisywać),
- włącz MFA i zapisz w bezpieczny sposób kody odzyskiwania,
- korzystaj z popularnych i sprawdzonych rozwiązań,
- nie zapisuj w menadżerze najkrytyczniejszych haseł.
Instytucje finansowe nigdy nie poproszą o podanie Twojego hasła, zarówno przez e mail, SMS ani telefon. Taką prośbę należ traktować jako sygnał ostrzegawczy.
MFA (Multi Factor Authentication) to dodatkowa warstwa zabezpieczeń. Oprócz hasła wymagany jest drugi składnik, który potwierdzi, że to na pewno Ty się próbujesz zalogować.
Zwykle łączy się co najmniej dwa z trzech składników:
1. Hasło, PIN - coś, co wiesz.
2. Aplikacja bankowa lub authenticator, sms token/kod - coś, co masz.
3. Odcisk palca, biometria twarzy - coś, czym jesteś.
W praktyce oznacza to np. wpisanie hasła i zatwierdzenie logowania w aplikacji banku lub wpisanie jednorazowego kodu sms.
Nawet jeśli ktoś pozna Twoje hasło, bez drugiego składnika nie zaloguje się na Twoje konto. Dlatego MFA to jedno ze skuteczniejszych zabezpieczeń - warto włączyć je wszędzie, gdzie to możliwe.
Metody MFA różnią się poziomem bezpieczeństwa, te bardziej bezpieczne to:
- aplikacje generujące kody (Authenticator),
- zatwierdzanie w aplikacji bankowej,
- biometria używana w zaufanym urządzeniu.
Mniej bezpieczne, ale lepsze niż brak MFA:
Biometria wykorzystuje nasze unikalne cechy fizyczne (odcisk palca, twarz) do potwierdzenia tożsamości. Staje się standardem w urządzeniach mobilnych ze względu na wygodę (brak potrzeby zapamiętywania i wpisywania haseł), szybkość logowania i autoryzacji oraz trudność jej wykradnięcia czy też zapomnienia. W większości typowych zastosowań jest uważana za bezpieczną, ale warto znać jej ograniczenia:
- nie jest „tajna” jak hasło (zostawiasz odciski, twarz jest publiczna) i nie można jej łatwo zmienić po wycieku,
- zależy od jakości urządzenia (np. starsze / budżetowe smartfony można oszukać zdjęciem),
- w niektórych okolicznościach może działać gorzej (np. wilgotne dłonie, słabe światło).
Stosując się do podstawowych, nieskomplikowanych zasad tworzenia haseł oraz używania MFA (w tym biometrii) znacząco ograniczysz ryzyko wycieku Twoich danych.
Na co warto jeszcze zwrócić uwagę?
- Absolutnie nigdy nie udostępniaj haseł ani kodów, a szczególnie nie ulegaj namowom oszustów dzwoniących i podających się za pracowników instytucji finansowych.
- Uważaj na pilne wiadomości (email, sms) proszące o „weryfikację” konta - nigdy nie klikaj w żadne podejrzane linki a w przypadku kliknięcia pod żadnym pozorem nie podawaj swoich haseł.
- Dbaj o aktualność oprogramowania i aplikacji w Twoim smartfonie i komputerze.
- Nie instaluj nieznanych, podejrzanych aplikacji pochodzących z nieznanych źródeł – to mogą być tak zwane infostealer’y, które wykradają hasła z Twoich urządzeń.
Aby lepiej chronić swoje finanse wcale nie trzeba być ekspertem. Stosując się do podstawowych zasad cyber higieny skutecznie ochronisz Twoje pieniądze i dane.