Deflacja
Deflacja to długofalowy spadek ogólnego poziomu cen towarów i usług w gospodarce, który sprawia, że rośnie siła nabywcza pieniądza. W efekcie można kupić więcej dóbr za tę samą kwotę. Niestety, to tylko pozornie korzystny proces, ponieważ deflacja stanowi zagrożenie dla wzrostu gospodarczego, szczególnie gdy spadkowi cen towarzyszy stagnacja na rynku pracy i spowolnienie wzrostu wynagrodzeń1. Deflacja sprawia, że konsumenci ograniczają konsumpcję, aby zaoszczędzić pieniądze i kupić jeszcze więcej towarów oraz usług w niższych cenach w przyszłości2. Niższe zyski zmuszają przedsiębiorców do ograniczenia produkcji i cięcia kosztów utrzymania firm, w tym redukcji zatrudnienia, co sprzyja wzrostowi bezrobocia.
Jednym z najpoważniejszych skutków deflacji jest wpadnięcie gospodarki w tzw. pułapkę deflacyjną. W tej sytuacji bank centralny nie może stymulować gospodarki za pomocą zmian stóp procentowych, które osiągnęły już dolny (zerowy) poziom3. Najdłuższa deflacja w Polsce utrzymywała się w latach 2014-2016, natomiast stopy procentowe osiągnęły rekordowo niski poziom w 2020 roku, w którym główna stopa referencyjna wyniosła zaledwie 0,10 proc4.
Deflacja to przeciwieństwo inflacji, czyli wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, który obniża siłę nabywczą pieniądza5. Zgodnie z polityką pieniężną Narodowego Banku Polskiego (NBP) inflacja powinna utrzymywać się na poziomie 2,5 proc. w ujęciu rocznym (z dopuszczalnym odchyleniem od 1,5 proc. do 3,5 proc.), aby sprzyjać stabilności cen i zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu6.
1. https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/BASLeksykon.xsp?id=B2418A2266859B08C1258685002AAEB6&litera=D 2. https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/09/stabilnosc.pdf
3. https://static.nbp.pl/publikacje/materialy-i-studia/ms320.pdf 4. https://nbp.pl/podstawowe-stopy-procentowe-archiwum/
5. https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5464/18/1/1/co_warto_wiedziec_o_inflacji.pdf 6. https://nbp.pl/polityka-pieniezna/
