Promesa to dokument, w którym jedna ze stron zobowiązuje się do zrealizowania świadczenia lub dokonania czynności na rzecz drugiej strony – pod warunkiem spełnienia przez nią pewnych wymagań. Promesa kredytowa to przyrzeczenie banku, który potwierdza, że udzieli kredytu na określonych warunkach klientowi, o ile kredytobiorca będzie spełniać wymagania opisane w dokumencie w momencie zawarcia umowy kredytowej.
Co ważne, promesa kredytowa obowiązuje przez określony czas – od kilku tygodni do kilku miesięcy w zależności od rodzaju kredytu i polityki instytucji finansowej. Kiedy promesa kredytowa wygaśnie, bank nie jest zobowiązany do udzielenia kredytu klientowi na wcześniej zadeklarowanych warunkach. Ponadto instytucja finansowa może odmówić zawarcia umowy kredytowej z klientem, który przestał spełniać warunki wskutek np. pogorszenia zdolności kredytowej lub utraty żyranta poręczającego zobowiązanie.
W praktyce bankowej promesa kredytowa może przyjmować formę warunkową lub bezwarunkową, choć zdecydowanie częściej spotyka się tę pierwszą.
Promesa warunkowa oznacza, że bank zadeklarował gotowość do udzielenia kredytu, jeśli klient spełni określone warunki wskazane w dokumencie. Mogą one dotyczyć m.in. utrzymania aktualnej zdolności kredytowej, dostarczenia brakujących dokumentów, pozytywnej wyceny nieruchomości czy przedstawienia zabezpieczenia. Tego typu promesa nie daje stuprocentowej gwarancji otrzymania kredytu – jest raczej zobowiązaniem instytucji do rozpatrzenia wniosku pozytywnie, o ile wszystkie warunki zostaną spełnione.
Promesa bezwarunkowa, która występuje znacznie rzadziej, stanowi potwierdzenie, że bank udzieli kredytu na określonych warunkach bez konieczności spełniania dodatkowych wymagań przez klienta. Taki dokument ma moc wiążącą i stanowi mocne zabezpieczenie np. przy negocjacjach zakupu nieruchomości. Zazwyczaj jest on wydawany tylko klientom o bardzo wysokiej zdolności kredytowej lub w szczególnych okolicznościach.
Wskazówka: Przed złożeniem wniosku o promesę warto upewnić się, z jakim rodzajem dokumentu mamy do czynienia – ponieważ w przypadku promesy warunkowej bank nadal może odmówić kredytu, jeśli warunki nie zostaną spełnione.
Promesa kredytowa stanowi ważny dokument dla obu stron przyszłej transakcji, która może dotyczyć np. nieruchomości. Z jednej strony – sprzedawca otrzymuje informację, że jeśli dojdzie do porozumienia między nim a kupującym, transakcja zostanie z pewnością sfinalizowana, ponieważ bank jest gotów udzielić kredytu nabywcy. Z drugiej strony – kupujący nie musi się martwić potencjalnymi odmowami finansowania po podpisaniu umowy.
Promesa bankowa jest wydawana na wniosek klienta, który np. potrzebuje potwierdzenia, że posiada zdolność kredytową umożliwiającą mu zaciągnięcie kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości z rynku pierwotnego. W tym przypadku promesa jest niezbędna do zawarcia umowy z deweloperem. Ponadto promesy kredytowe są wydawane także przedsiębiorcom planującym inwestycje firmowe.
Oczekiwanie na wydanie promesy kredytowej może trwać od kilku do kilkunastu dni w zależności od instytucji finansowej. Przy okazji warto zaznaczyć, że art. 14 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami zobowiązuje kredytodawców do przekazania konsumentowi decyzji w sprawie udzielenia kredytu hipotecznego w 21 dniu od dnia otrzymania wniosku, chyba że konsument wyrazi zgodę na wcześniejsze przekazanie decyzji kredytowej.
Zgodnie z art 14 ust. 6 ww. ustawy decyzja – która stanowi ofertę kredytu w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego – jest wiążąca dla kredytodawcy przez co najmniej 14 dni od dnia jej przekazania. Jeśli bank przekaże decyzję przed upływem wspomnianych 21 dni, to 14-dniowy termin wydłuża się o okres skrócenia oczekiwania na decyzję.
Koszt promesy kredytowej zależy od banku. Niektóre instytucje wydają promesy bankowe nieodpłatnie, inne – pobierają opłatę, która może wynosić od 100 zł do 500 zł. Co ważne, opłata za promesę może zostać zwrócona pod warunkiem podpisania umowy kredytowej.
Jeśli chcesz uzyskać promesę udzielenia kredytu, musisz dostarczyć bankowi niezbędne dokumenty, np. zaświadczenie o zatrudnieniu czy wyciągi bankowe, które pozwolą na ocenę Twojej sytuacji finansowej, w tym zdolności kredytowej. Zakres dokumentacji jest zależny od banku i oferty kredytu, o który zamierzasz się ubiegać.
Promesy kredytowe wydawane przez poszczególne banki mogą się różnić, w praktyce dokument zazwyczaj zawiera m.in.:
- dane identyfikujące strony przyszłej umowy kredytowej,
- wskazanie wniosku o wydanie promesy złożonego przez klienta,
- koszty finansowania (np. wysokość oprocentowania zmiennego i prowizji kredytowej),
- cel finansowania (np. zakup nieruchomości w przypadku kredytu hipotecznego),
- dodatkowe warunki udzielenia kredytu (np. ustanowienie zabezpieczenia),
- okres obowiązywania promesy bankowej,
- zobowiązanie banku do udzielenia kredytu na opisanych warunkach po spełnieniu przez kredytobiorcę wskazanych kryteriów.
Promesa kredytowa potwierdza gotowość banku do udzielenia kredytu klientowi, który w okresie obowiązywania promesy spełni wymogi określone w dokumencie. Niestety, nieprzewidziane wydarzenia mogą sprawić, że tak się nie stanie. Jeżeli kredytobiorca nie spełni kryteriów, np. ze względu na spadek dochodów i obniżenie zdolności kredytowej, bank odmówi udzielenia finansowania na wcześniej zadeklarowanych warunkach.
Jedną z głównych przyczyn odmowy wydania promesy bankowej może być negatywna ocena zdolności kredytowej klienta banku, czyli zdolności do terminowej spłaty zobowiązania finansowego – włącznie z odsetkami i innymi opłatami. Zła historia kredytowa w BIK-u (Biurze Informacji Kredytowej), która zawiera informacje o opóźnieniach w spłatach rat i nieuregulowanych zobowiązaniach finansowych, również obniża szansę na otrzymanie promesy oraz kredytu.
Jeżeli klient banku nie spłacał terminowo rat kredytów i pożyczek, powinien w pierwszej kolejności zająć się uregulowaniem zaległych zobowiązań finansowych, aby nie wpaść w spiralę zadłużenia. W tym przypadku warto rozważyć m.in. uzyskanie dodatkowego źródła dochodu, który ułatwi systematyczne spłacanie długów.
Co ważne, renomowane instytucje, w tym rzetelne firmy pozabankowe – jak Provident – udzielają finansowania wyłącznie klientom, którzy uzyskają pozytywną ocenę zdolności kredytowej w procesie weryfikacji wniosku oraz spełnią inne warunki. Pamiętaj, aby unikać ofert pożyczek bez BIK i KRD. Chociaż brzmią atrakcyjnie, to są niebezpieczne dla osób zadłużonych, które mogą pogłębić swoje problemy finansowe, zaciągając kolejne zobowiązanie w nierzetelnej firmie.
Promesa kredytowa to przydatne narzędzie dla osób planujących większe zakupy, szczególnie na rynku nieruchomości. Stanowi wstępne potwierdzenie, że bank jest gotowy udzielić finansowania, co daje kupującemu większe bezpieczeństwo przy zawieraniu umów przedwstępnych czy rezerwacyjnych. Warto jednak pamiętać, że promesa – zwłaszcza warunkowa – nie gwarantuje jeszcze ostatecznej decyzji kredytowej. Kluczowe znaczenie ma aktualna sytuacja finansowa kredytobiorcy oraz spełnienie wymagań wskazanych przez bank.
Przed złożeniem wniosku o promesę dobrze jest sprawdzić jej koszt, czas ważności oraz ewentualne warunki, jakie trzeba spełnić. Dobrze przygotowany dokument może pomóc w sprawnym sfinalizowaniu transakcji – pod warunkiem, że podejdziemy do niego świadomie i odpowiedzialnie.