Pamiętaj: jeśli dzwoni do Ciebie ktoś, kto twierdzi, że jest z banku, nie oznacza to jeszcze, że naprawdę dzwoni z banku.
Rozmówca może znać część Twoich danych. To za mało, by potwierdzić jego tożsamość. Na ekranie telefonu może się nawet wyświetlić oficjalny numer banku, pod który podszywa się oszust. Taka technika to spoofing.
Zapamiętaj jedną ważną zasadę
Pracownik banku nie poprosi Cię przez telefon o przelanie oszczędności na „bezpieczne konto”, podanie hasła, PIN-u lub kodu autoryzacyjnego ani o zainstalowanie programu do zdalnego dostępu. [1] [2]
Oszust może powiedzieć między innymi:
- „Wykryliśmy podejrzaną transakcję na Twoim koncie.”
- „Ktoś próbuje zaciągnąć kredyt na Twoje dane.”
- „Ktoś wykonuje transakcje przy użyciu Twojej karty.”
- „Twoje środki są zagrożone.”
- „Musimy natychmiast podjąć działania.”
- „Jeśli od razu nie zareagujesz, możesz stracić pieniądze.”
Celem takiej rozmowy jest wzbudzenie strachu, poczucia zagrożenia i wywarcie presji czasu. Pod wpływem stresu ludzie często podejmują decyzje, których w normalnych okolicznościach by nie podjęli. [2]
Następnie rozmówca może poprosić Cię o:
- przelanie pieniędzy na tak zwane „bezpieczne konto”,
- zainstalowanie programu na komputerze lub telefonie,
- podanie kodu SMS,
- zatwierdzenie przelewu, płatności lub innej operacji finansowej w aplikacji mobilnej,
- podanie danych karty płatniczej lub numeru PIN.
Każda z tych sytuacji jest sygnałem ostrzegawczym. Prawdziwy pracownik banku nigdy nie będzie wymagał takich działań. [1] [2]
W niektórych przypadkach oszuści dzielą się rolami. Jeden rozmówca podaje się za pracownika banku, a drugi za policjanta. Druga osoba potwierdza wersję pierwszej, żeby uwiarygodnić historię. [3]
Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli rozmówca prosi o:
❌ hasło do bankowości internetowej
❌ numer PIN do karty
❌ kod autoryzacyjny SMS
❌ zatwierdzenie operacji finansowej na polecenie rozmówcy
❌ instalację oprogramowania do zdalnego dostępu
❌ przelanie pieniędzy na inny rachunek
❌ wypłatę gotówki i przekazanie jej kurierowi lub wskazanej osobie [4]
Jeżeli podczas rozmowy pojawia się którykolwiek z powyższych elementów, a rozmówca wywiera presję na szybkie działanie, niemal na pewno masz do czynienia z próbą oszustwa.
Natychmiast zakończ rozmowę.
Oszuści liczą na działanie pod wpływem emocji. Nie podejmuj decyzji pod presją i daj sobie czas na spokojną ocenę sytuacji.
Nigdy nie podawaj:
- haseł,
- numerów PIN,
- kodów SMS,
- danych karty płatniczej. [1]
Możesz powiedzieć:
„Dziękuję za informację. Zweryfikuję ją bezpośrednio w moim banku.”
Po czym się rozłącz.
Skorzystaj z numeru telefonu dostępnego:
- na odwrocie karty płatniczej,
- w oficjalnej aplikacji banku,
- na stronie internetowej banku.
Nigdy nie oddzwaniaj na numer podany przez osobę dzwoniącą. [5]
Możesz skontaktować się z:
- członkiem rodziny,
- partnerem lub partnerką,
- znajomym,
- inną zaufaną osobą.
Dodatkowa perspektywa często pozwala szybko zauważyć oznaki oszustwa.
W takiej sytuacji liczy się szybka reakcja:
- niezwłocznie skontaktuj się z bankiem, opisz sytuację i poproś o zabezpieczenie rachunku lub karty,
- zmień zagrożone hasła do bankowości internetowej z zaufanego urządzenia. Jeśli rozmówca uzyskał zdalny dostęp do Twojego telefonu lub komputera, użyj innego urządzenia, [6]
- zgłoś oszustwo Policji,
- zachowaj numer wyświetlony przy połączeniu oraz związane ze sprawą SMS-y i inne wiadomości. [7]
Im szybciej podejmiesz działania, tym większa szansa na ograniczenie szkód.
✅ Nigdy nie podawaj haseł, kodów autoryzacyjnych ani numerów PIN.
✅ Nigdy nie zatwierdzaj płatności na polecenie osoby dzwoniącej.
✅ Nigdy nie przelewaj pieniędzy na tzw. „bezpieczne konto”.
✅ Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zakończ rozmowę.
✅ Zawsze weryfikuj informacje bezpośrednio w swoim banku. [1][2][6]
Najskuteczniejszą ochroną przed oszustwami jest zachowanie spokoju, zdrowego rozsądku i ostrożności. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, rozłącz się i samodzielnie skontaktuj ze swoim bankiem, korzystając z oficjalnego numeru kontaktowego. Minuta poświęcona na weryfikację może uchronić Cię przed utratą oszczędności gromadzonych przez całe życie.
Warto wiedzieć
Przedstawione w artykule przykłady oszustw oraz zalecane sposoby postępowania opierają się na ostrzeżeniach i rekomendacjach publikowanych przez instytucje finansowe, organy nadzorcze oraz krajowe zespoły cyberbezpieczeństwa, w tym CERT Polska (NASK), Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) oraz Policję. Instytucje te regularnie informują o próbach wyłudzeń realizowanych przez osoby podszywające się pod przedstawicieli sektora finansowego i innych organizacji zaufania publicznego.
Przypisy:
[1] CERT Polska (NASK), Bezpieczeństwo telefonu. https://wiedza.cert.pl/bezpieczenstwo-osobiste/bezpieczny-telefon/
[2] Komisja Nadzoru Finansowego, Vishing, aktualizacja 26.01.2024. https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/kampanie_informacyjne/cyberoszustwa_inwestycyjne/schematy_oszustw/vishing
[3] Komenda Główna Policji i FinCERT.pl – Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP, Oszustwo, które widzisz. Uważaj na wideorozmowy, 21.07.2026. https://policja.pl/pol/aktualnosci/279646,Oszustwo-ktore-widzisz-Uwazaj-na-wideorozmowy.html
[4] Komenda Powiatowa Policji w Kołobrzegu, Fałszywy pracownik banku i „odbiór gotówki”. Mieszkaniec stracił oszczędności https://kolobrzeg.policja.gov.pl/zkl/aktualnosci/aktualnosci/85424,Falszywy-pracownik-banku-i-odbior-gotowki-Mieszkaniec-stracil-oszczednosci.html
[5] Ministerstwo Cyfryzacji, Uważaj na vishing – czyli oszustwo z wykorzystaniem połączeń telefonicznych, 17.10.2023. https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/uwazaj-na-vishing---czyli-oszustwo-z-wykorzystaniem-polaczen-telefonicznych
[6] Policja Mazowiecka, Przelałeś pieniądze oszustowi? Liczy się każda minuta!
https://mazowiecka.policja.gov.pl/ra/aktualnosci/aktualnosci/140416,Przelales-pieniadze-oszustowi-Liczy-sie-kazda-minuta.html
[7] Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości, Zgłoś cyberoszustwo https://cbzc.policja.gov.pl/bzc/zglos-cyberprzestepstwo/464,Zglos-cyberoszustwo.html