Pożyczka dla zadłużonych

Pojęcia dłużnika i zadłużonego na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie. W praktyce istnieją między nimi kluczowe różnice.

Dłużnik to osoba, która zaciągnęła zobowiązanie i musi je spełnić wobec wierzyciela¹. Powinna to zrobić w sposób zgodny z treścią umowy, jej celem społeczno-gospodarczym, zasadami współżycia społecznego oraz ustalonymi zwyczajami². Dłużnik jest więc naturalną częścią stosunku zobowiązaniowego, a samo określenie nie ma charakteru negatywnego. W przypadku pożyczek od pozabankowych firm pożyczkowych będzie nim każdy pożyczkobiorca, nawet jeśli termin spłaty zobowiązania jeszcze nie nadszedł.

Dopiero gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, można mówić o osobie zadłużonej. Wszystko dlatego, że zadłużenie to w praktyce przeterminowane zobowiązanie.

W przypadku pożyczki zadłużony to klient, który ma zaległości w spłacie rat, tzn. nie uregulował ich w terminie. O ile w przypadku pojedynczego opóźnienia w zapłacie wyjście z zadłużenia może nie wiązać się ze szczególnymi trudnościami, to gdy przeterminowanych płatności jest więcej, problem narasta.

W takiej sytuacji zdolność kredytowa się obniża, więc dla osób zadłużonych pożyczka w renomowanych instytucjach finansowych może okazać się niedostępna. Dzieje się tak dlatego, że pożyczkodawcy chcą zminimalizować ryzyko nieterminowej spłaty zobowiązania i zabezpieczyć interesy pożyczkobiorcy.

Mimo to na rynku nadal funkcjonują podmioty, które pomimo obowiązku ustawowego nie przykładają wagi do weryfikacji sytuacji finansowej potencjalnych pożyczkobiorców i oferują pożyczki dla zadłużonych. Tacy pożyczkodawcy nie sprawdzają historii kredytowej swoich klientów lub sprawdzają ją mniej restrykcyjnie, od tych renomowanych.

O uzyskanie pożyczki bez weryfikacji starają się przede wszystkim osoby, które ze względu na nieterminową spłatę poprzednich zobowiązań zostały wpisane do baz dłużników i mają niską ocenę punktową w BIK. Tacy klienci nie mieliby szansy na zwykłą pożyczkę³.

Pożyczka dla zadłużonych jest więc pozornie atrakcyjnym rozwiązaniem dla osób zadłużonych, które chcą się ratować dodatkowymi środkami, ale nie są w stanie ich pozyskać w inny sposób. W praktyce stanowi jednak spore zagrożenie.

Wiarygodni pożyczkodawcy – wypełniając nałożony na nich obowiązek ustawowy – wszechstronnie sprawdzają swoich klientów i weryfikują ich sytuację finansową. Wszystko po to, aby upewnić się, że będą w stanie spłacić swoje zobowiązania finansowe w terminie.

Firmy pożyczkowe sprawdzają zdolność kredytową i historię kredytową wnioskodawców. Ustalają, czy w przeszłości klienci spłacali swoje długi w terminie, a także potwierdzają wysokość dochodów i porównują, czy ich wartość pozwoli na ponoszenie miesięcznych kosztów utrzymania, spłatę wcześniejszych zobowiązań finansowych oraz terminowy zwrot kolejnej pożyczki. W każdym przypadku warunkiem udzielenia pożyczki jest pozytywny wynik oceny zdolności kredytowej.

W procesie weryfikacji pożyczkodawcy korzystają nie tylko z informacji uzyskanych od wnioskodawców, ale również z danych w bazach dłużników.

Bazy dłużników to publiczne rejestry, które umożliwiają ocenę wiarygodności finansowej potencjalnego pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy w celu dokonania oceny ryzyka przyznania mu dodatkowych środków. W Polsce ich prowadzeniem zajmują się zarówno państwowe, jak i prywatne instytucje.

W bazach dłużników gromadzone są informacje finansowe (zarówno gospodarcze, jak i stricte kredytowe) przede wszystkim pod kątem istnienia zadłużenia oraz nieterminowych płatności. Jako przykład można wskazać m.in.:

• Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A.,
• Krajowy Rejestr Zadłużonych,
• Biuro Informacji Gospodarczej S.A.,
• Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej S.A.,
• Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A.⁴

Pierwszym polskim biurem informacji gospodarczej był Krajowy Rejestr Długów, który powstał w 2003 roku. Jego główne zadania to zbieranie i udostępnianie uprawnionym podmiotom danych o przedsiębiorstwach lub konsumentach, którzy zalegają z płatnościami za swoje zobowiązania. Z KRD korzystają przede wszystkim banki i firmy pożyczkowe, ale również firmy windykacyjne czy operatorzy telekomunikacyjni. Warto wiedzieć, że do Krajowego Rejestru Długów można trafić, jeśli zadłużenie wynosi 200 złotych w przypadku konsumentów oraz 500 złotych, jeśli chodzi o przedsiębiorstwa⁵.

Innym popularnym miejscem, w którym weryfikowani są potencjalni pożyczkobiorcy, jest Biuro Informacji Kredytowej. To największy zbiór informacji o klientach indywidualnych i korporacyjnych, w którym można znaleźć nie tylko negatywne wpisy, ale również informacje o terminowo spłaconych zobowiązaniach. Dzięki temu zainteresowanym podmiotom łatwiej ustalić, czy potencjalny klient jest wiarygodny⁶.

Szczegółowy przebieg procesu weryfikacji potencjalnych klientów w poszczególnych firmach pożyczkowych przebiega według wewnętrznie ustalonych procedur.

Osobom zadłużonym może być trudno spłacić kolejną pożyczkę lub kredyt, jeśli mierzą się z problemem opóźnień w płatnościach w zakresie już istniejących zobowiązań. Pożyczka dla zadłużonych jest udzielana bez weryfikacji potencjalnego klienta, więc nie jest wykluczone, że otrzymają ją nawet klienci z wysokimi długami, jednak kolejna umowa będzie dla nich zagrożeniem. Dalsze zobowiązania w firmie pozabankowej powiększą istniejące zadłużenie, co w połączeniu z kosztami produktu może dodatkowo utrudnić odbudowanie swoich finansów.

Uważaj na spiralę zadłużenia

Niezależnie od sytuacji warto uważać na finansowanie poprzednich zadłużeń kolejnymi pożyczkami. Takie postępowanie może prowadzić do wpadnięcia w spiralę długów, z której trudno jest wyjść⁷.

Problem wynika najczęściej z nieprzemyślanego korzystania z produktów finansowych. Szybka pożyczka stanowi dodatkowy zastrzyk gotówki. Niektórzy pożyczkobiorcy zapominają jednak, że muszą później zadbać o terminową spłatę zobowiązania.

Gdy zbliża się koniec umowy, a w domowym budżecie brakuje środków, decydują się na kolejną pożyczkę. Jeśli sytuacja będzie się powtarzać, narosną odsetki, a kolejne oferty pożyczek będą coraz mniej korzystne. Pożyczki dla zadłużonych online – mimo że mogą się wydawać wsparciem w trudnej sytuacji finansowej – mogą być sporym zagrożeniem, dlatego warto regularnie monitorować swoją sytuację finansową i upewnić się, że ryzyko spirali zadłużenia nas nie dotyczy.

Zobowiązania należy spłacać w terminie na warunkach określonych w umowie. Czasami jednak zdarza się, że ze względu na losowe sytuacje dokonanie płatności według harmonogramu spłat nie będzie możliwe.

Pamiętaj, że firma pożyczkowa nadzoruje wykonanie umowy i z pewnością zauważy zadłużenie. Z tego powodu w razie problemów ze spłatą pożyczki warto skontaktować się z pożyczkodawcą i omówić dostępne możliwości spłaty zobowiązania. Dzięki temu nie tylko zyskujesz szansę na wyjście z trudnej sytuacji finansowej, ale również nie tracisz szansy na kolejną pożyczkę w przyszłości.

Zastanawiasz się, czy dług z pożyczki ulega przedawnieniu? Nie warto na to liczyć. W przypadku pożyczki zaciąganej w banku albo w firmie pozabankowej termin przedawnienia wynosi 3 lata, ponieważ jest to roszczenie związane z działalnością gospodarczą. W tym czasie firma pożyczkowa z pewnością podejmie działania w kierunku odzyskania środków – np. otworzy postępowanie windykacyjne czy skieruje pozew do sądu – co stanowi dla Ciebie ryzyko dodatkowych kosztów i wpisania do baz dłużników ⁸.

Pamiętaj, że renomowane instytucje pozabankowe dokładnie weryfikują swoich klientów i nie udzielą pożyczki osobie nadmiernie zadłużonej. Z tego powodu, zanim zdecydujesz się na złożenie wniosku o pożyczkę, jeszcze raz przeanalizuj swoją sytuację finansową i zastanów się, czy będziesz w stanie zwrócić pożyczone środki w terminie.

Jeśli masz wątpliwości co do możliwości swojego domowego budżetu, zrezygnuj z ubiegania się o pieniądze z pożyczki. Przed podpisaniem umowy z każdą instytucją finansową dokładnie przeanalizuj zapisy umowy i upewnij się, że są dla Ciebie jasne i zrozumiałe. W razie wątpliwości nie bój się pytać o szczegóły.